9 Ιουλίου 2015

She did it her way


«ΑΕΙΘΑΛΗΣ 60 ΧΡΟΝΙΑ. Η Μαρινέλλα. Αιώνια ντίβα,
έχει χαρακτηρίσει με το πέρασμά της το ελληνικό τραγούδι…»

Ο Φρανκ Σινάτρα, ακούγοντάς την να ερμηνεύει, είχε πει πως αν διάλεγε να κάνει διεθνή καριέρα, δυο 'βδομάδες θα ήταν αρκετές για να μιλάει όλος ο κόσμος γι' αυτήν· γι' αυτή τη «γήινη φωνή με τη μεγάλη γκάμα που συναρπάζει, και την εκφραστικότητα που ταιριάζει σε ντίβες του θεάτρου», όπως έγραψαν οι Τάιμς της Νέας Υόρκης για τη Μαρινέλλα το 2003.

Αμέτρητοι δίσκοι, αξέχαστες εμφανίσεις στον ελληνικό κινηματογράφο, παραστάσεις σε μπουάτ και μουσικές σκηνές που άφησαν εποχή. Για όλους αυτούς τους λόγους, και για πολλούς ακόμα που δεν μπορούν να χωρέσουν εδώ, η Μαρινέλλα είναι η «κλασική φωνή» του ελληνικού τραγουδιού και ταυτόχρονα -κι' ίσως αυτό είναι το σπουδαιότερο όλων- μια καλλιτέχνις που εφηύρε η ίδια τον εαυτό της.


Από την δημοσιογράφο Κατερίνα Κόμητα
για το περιοδικό «ΕΦ» του Φεστιβάλ Αθηνών.
Δημοσίευση: Πέμπτη 9 Ιουλίου 2015, Ελλάδα.


Η Μαρινέλλα (κατά κόσμο Κυριακή Παπαδοπούλου) γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1938. Η αγάπη της για το τραγούδι και το σκηνικό της χάρισμα διαφάνηκαν ήδη από την παιδική της ηλικία. Από τα πέντε της χρόνια συμμετείχε στην παιδική ραδιοφωνική εκπομπή «Παιδική ώρα», ενώ όταν έγινε δεκαεπτά περιόδευσε όλη την Ελλάδα ως ηθοποιός με το θίασο της Μαίρης Λωράνς. Το πεπρωμένο φυγείν αδύνατον: Μια μέρα η τραγουδίστρια του θιάσου αρρώστησε και η Μαρινέλλα την αντικατέστησε. Η αποδοχή του κοινού ήταν τέτοια, που η Μαρινέλλα έγινε η βασική τραγουδίστρια του θιάσου και κάπως έτσι γεννήθηκε ένα από πιο λαμπρά αστέρια του ελληνικού τραγουδιού.

Το 1956 αρχίζει να τραγουδά επαγγελματικά ως τραγουδίστρια στη Θεσσαλονίκη και ο συνθέτης Τόλης Χάρμας τη βαφτίζει καλλιτεχνικά «Μαρινελλα», εμπνευσμένος από το ομώνυμο τραγούδι του. Την ίδια χρονιά, η Μαρινέλλα γνωρίζει τον τραγουδιστή Στέλιο Καζαντζίδη και από τότε ξεκινά μια σχέση ζωής. Τα επόμενα οκτώ χρόνια εμφανίζονται μαζί, ηχογραφούν, περιοδεύουν στο εξωτερικό, κάνουν σειρά εμφανίσεων στον κινηματογράφο και στο θέατρο.

Η Μαρινέλλα, από δεύτερη φωνή του Καζαντζίδη, σταδιακά αρχίζει να στέκεται δίπλα του αυτόνομη καλλιτέχνις και καταφέρνει να κερδίσει το θαυμασμό των συναδέλφων της και του κόσμου. Το ζευγάρι θα παντρευτεί το 1964 για να χωρίσει μόλις δύο χρόνια αργότερα το 1966. Η χρονιά αυτή θα σηματοδοτήσει την έναρξη της προσωπικής της καριέρας και η Μαρινέλλα θα δουλέψει σκληρά για να ανοίξει τον προσωπικό της δρόμο. Όμως τα πράγματα, αρχικά τουλάχιστον, θα είναι δύσκολα για 'κείνην, αφού οι πρώτες τις δισκογραφικές απόπειρες δεν έτυχαν ανάλογης αποδοχής, παρότι περιλαμβάνουν συνεργασίες με σημαντικούς Έλληνες συνθέτες, όπως ο Γιώργος Κατσαρός, ο Χρήστος Λεοντής, ο Γιάννης Μαρκόπουλος κι' ο Μίμης Πλέσσας. Το καλοκαίρι της ίδιας χρονιάς, πάντως, θα ερμηνεύσει τη «Φαίδρα» και την «Όμορφη πόλη» από τους «Λιποτάκτες» του Μίκη Θεοδωράκη στο Λυκαβηττό, υπό τη διεύθυνση του συνθέτη, δίπλα στον Γρηγόρη Μπιθικώτση και τον Γιάννη Πουλόπουλο στο πλαίσιο του Α' Μουσικού Αυγούστου. Παράλληλα, εμφανίζεται ζωντανά δίπλα στα μεγάλα ονόματα της εποχής, όπως ο Τόλης Βοσκόπουλος, η Δούκισσα, κι' ο Στράτος Διονυσίου.

Η πρώτη μεγάλη επιτυχία της Μαρινέλλα θα έρθει το 1967 με το τραγούδι «Σταλιά – σταλιά» του Γιώργου Ζαμπέτα -ένα τραγούδι που είχε ζητήσει η ίδια να το πει μετά την άρνηση της Αλίκης Βουγιουκλάκη. Η επιτυχία θα συνεχιστεί και την επόμενη χρονιά, όταν η Μαρινέλλα θα αφήσει εποχή με την ερμηνεία της στο «Άνοιξε πέτρα» του Μίμης Πλέσσα και την εμφάνισή της στο κινηματογραφικό μιούζικαλ «Γοργόνες και μάγκες» του Γιάννη Δαλιανίδη.

Η Μαρινέλλα, αντιλαμβανόμενη τη δύναμη της εικόνας, θα δουλέψει πάρα πολύ πάνω στη σκηνική της παρουσία και κυριολεκτικά θα μεταμορφωθεί. Θα κόψει τα μαλλιά της κοντά και θα τα βάψει ξανθά, ενώ θα δώσει πολύ μεγάλη προσοχή στην παραγωγή των παραστάσεων της, χρησιμοποιώντας ακριβά μπαλέτα και μεγάλες ορχήστρες. Τα αποτελέσματα θα είναι τόσο εντυπωσιακά που η φήμη της θα ξεπεράσει τα σύνορα της χώρας. Οι συμμετοχές της σε διεθνή φεστιβάλ τραγουδιού, οι εμφανίσεις και τα αφιερώματα που θα κάνουν τα ξένα κανάλια στο πρόσωπο της θα αποσπάσουν διθυραμβικές κριτικές.

Τη δεκαετία του 1970, η Μαρινέλλα θα ταράξει τα νερά της συντηρητικής ελληνικής κοινωνίας, αποκτώντας παιδί εκτός γάμου, λίγο πριν παντρευτεί τον τραγουδιστή Τόλη Βοσκόπουλο. Σε καλλιτεχνικό επίπεδο, την ίδια χρονιά, ξεχωρίζει η συμμετοχή της στο διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision με το τραγούδι του Γιώργου Κατσαρούς «Κρασί, θάλασσα και τ' αγόρι μου», σε στίχους Πυθαγόρα, και φυσικά οι εμφανίσεις με τον Κώστα Χατζή στην μπουάτ «Σκορπιός». Μάλιστα, από τη συνεργασία αυτή θα προκύψει ένας τριπλός δίσκος, που ηχογραφήθηκε ζωντανά και αποτελεί έναν από τους πιο εμπορικούς ελληνικούς δίσκους όλων των εποχών.

Τα χρόνια που θα ακολουθήσουν θα είναι εξαιρετικά δημιουργικά για τη Μαρινέλλα, που κυκλοφορεί σχεδόν ένα δίσκο κάθε χρόνο, ενώ παράλληλα εμφανίζεται σε νυχτερινά κέντρα και περιοδεύει στο εξωτερικό.

«Ο Σταύρος Ξαρχάκος συναντά τη Μαρινέλλα
50 χρόνια μετά την πρώτη τους συνεργασία…»
Το 1982-83, κι' ενώ όλοι μιλούν πια για το «φαινόμενο Μαρινέλλα», θα εμφανιστεί στο «Ζουμ» της Πλάκας και θα αποθεωθεί από κοινό και κριτικούς. Παρουσιάζει ένα πρόγραμμα με αποσπάσματα από πολύ γνωστά μιούζικαλ και ερμηνεύει μοναδικά το τραγούδι «People» της Μπάρμπρα Στρέιζαντ, αλλάζοντας φόρεμα επί σκηνής ενώ ο προβολέας φωτίζει μόνο το πρόσωπο της…

Το 1988 είναι η χρονιά που το ιστορικό «Ρεξ» της οδού Πανεπιστημίου ανακαινίζεται και μετατρέπεται σε Μιούζικ Χολ με την εικαστική προσφορά του Γιάννη Τσαρούχη. Στην εντυπωσιακή σκηνή του, στα χρόνια που θα ακολουθήσουν, η Μαρινέλλα θα συμπράξει καλλιτεχνικά, μεταξύ άλλων, με τον Βασίλη Τσιβιλίκα, τον Γιώργο Χατζηνάσιο, τον Σταμάτη Φασουλή, τη Δήμητρα Παπαδοπούλου και τον Δημήτρη Παπάζογλου, προσφέροντας στο κοινό υπέροχες μουσικές παραστάσεις.

Το καλοκαίρι του 1995 σηματοδοτεί μια από τις πιο σημαντικές στιγμές της καριέρας της, αφού η Μαρινέλλα θα γίνει η Κορυφαία του Χορού στην παράσταση «Γυναικών πάθη» που ανεβαίνει στο Ηρώδειο, σε σκηνοθεσία Σταύρου Τσακίρη. Η παράσταση περιλαμβάνει μελοποιημένα χορικά από τραγωδίες του Ευριπίδη («Εκάβη», «Τρωάδες», «Μήδεια» κ.ά.). Η Μαρινέλλα ερμηνεύει χορικά σε μεταφράσεις Βρασύβουλου Σταύρου, Γιώργου Χειμωνά, Τάσου Ρούσσου, Γιάννη Τσαρούχη και άλλων, μελοποιημένα από τους Χρήστο Λεοντή, Σταμάτη Κραουνάκη, Γιώργο Κουρουπό και Μιχάλη Χριστοδουλίδη. Την ίδια χρονιά, θα κυκλοφορήσει το άλμπουμ «Η πρόβα του νυφικού», σε μουσική και στίχους του Βασίλη Δημητρίου. Η μουσική αυτή αποτέλεσε το soundtrack της πολύ επιτυχημένης τηλεοπτικής σειράς του Κώστα Κουτσομύτη, που βασίστηκε στο ομώνυμο μυθιστόρημα της Ντόρας Γιαννακοπούλου. Τα τραγούδια του δίσκου αυτού η Μαρινέλλα θα τα παρουσιάσει το χειμώνα της ίδιας χρονιάς στο «Ρεξ», συμπράττοντας επί σκηνής με πολλούς νέους καλλιτέχνες σε μια εντυπωσιακή μουσική παράσταση που επιμελήθηκε ο χορογράφος Δημήτρης Παπάζογλου.

Πέντε χρόνια αργότερα, το 2000, η Μαρινέλλα θα αποδεχθεί την πρόκληση να πρωταγωνιστήσει, ως ηθοποιός πια, στην τηλεοπτική μεταφορά του βιβλίου «Ύστερα ήρθαν οι μέλισσες» του Γιάννη Ξανθούλη, σε σκηνοθεσία και πάλι του Κώστα Κουτσομύτη. Εκεί θα υποδυθεί τη Μαρίκα Σουέζ, μια θεατρίνα, επικεφαλής ενός θεατρικού μπουλουκιού που έδινες παραστάσεις σε ελληνικές λουτροπόλεις την περίοδο του Εμφυλίου, επιστρέφοντας έτσι, νοερά, στο 1956, τότε που και η ίδια περιόδευε με το θίασο της Μαίρης Λωράνς. Η Μαρινέλλα ερμήνευσε και κάποια από τα τραγούδια που έγραψε ο Σταμάτης Κραουνάκης για τις «Μέλισσες», σειρά στην οποία παρέλασε ένας μεγάλος θίασος αξιόλογων ηθοποιών, όπως η Κάτια Δανδουλάκη, ο Γιώργος Βογιατζής, ο Γιώργος Χριστοδούλου, η Υβόννη Μαλτέζου, η Νατάσσα Μανίσαλη, ο Άγγελος Παπαδημητρίου, ο Χρήστος Στέργιογλου και η Θάλεια Ματίκα.

Φέτος η Μαρινέλλα συνεργάζεται ξανά με το Σταύρο Ξαρχάκο (οι δυο τους συνεργάστηκαν για πρώτη φορά στη δεκαετία του 1960), ερμηνεύοντας στην Πειραιώς 260 το εμβληματικό έργο του Γιάννη Ρίτσου «Η σονάτα του σεληνόφωτος». Και πραγματικά, αυτός είναι ίσως ο καλύτερος τρόπος για να γιορτάσει σήμερα τα εξήντα χρόνια της στο ελληνικό τραγούδι.


Η Μαρινέλλα ερμηνεύει την «Σονάτα του σεληνόφωτος» σε μουσική Σταύρου Ξαρχάκου και σκηνοθεσία Γιώργου Νανούρη.
Photo credit: Tassos Vrettos © May 2014

«Η σονάτα του σεληνόφωτος»
Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου 2015

Ο Γιώργος Νανούρης σκηνοθετεί τη Μαρινέλλα στην ερμηνεία
του εμβληματικού έργου του Γιάννη Ρίτσου σε μουσική Σταύρου Ξαρχάκου.

Πειραιώς 260 (Χώρος Δ'), 15-17 Ιουλίου, 21:00
Εισιτήρια: 25€ (κανονικό), 20€ (μειωμένο), 15€ (φοιτητικό, 65+), 5€ (άνεργοι, Α.ΜΕ.Α)


| An article by Katerina Komita about Marinella in the Greek magazine EF by Hellenic Festival, on the occasion of her three musical performances at the imposing venue of “Peiraios 260in Athens, on July 15th, 16th and 17st, 2015. Marinella meets Stavros Xarchakos under the directorial guidance of Yorgos Nanouris. The reason for this encounter is the “Moonlight sonata”, one of the most famous and beloved texts by Yiannis Ritsos. For tickets you can visit tickets.greekfestival.gr/en/ef/. | Published: Thursday, July 9, 2015 | Source: EF Magazine (Issue 45)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου